Bầu cử, quyền hay nghĩa vụ?

Tham gia bầu cử là một trong các quyền cơ bản của công dân sống ở đa số những xã hội dân sự có chính quyền dân chủ. Bài viết này giới hạn ở phạm vi quyền cử tri và không luận đến quyền ứng cử.

Tại một số không ít quốc gia khác trên thế giới, chính quyền còn cho việc tham gia bầu cử là nhiệm vụ, bổn phận công dân. Hiến pháp và luật bầu cử ở những quốc gia đó quy định rõ ràng bỏ phiếu (đầu phiếu/đi bầu) là bổn phận công dân phải thực thi trong mùa bầu cử. Ở đó chính quyền còn phạt vạ những công dân không đi bỏ phiếu.

Trên thực tế, “bổn phận” đi bầu không phải là một khái niệm mới có đây. Belgium (Bỉ) đã ứng dụng việc “phải đi bầu” từ cuối thế kỷ 19 (1892), Argentina năm 1914 và Australia đưa khái niệm này vào luật bầu cử từ năm 1924. Netherlands và Venezuela sau một thời gian ứng dụng đã huỷ bỏ khoản công dân “phải đi bầu” trong luật bầu cử.(1)

Tóm lại, có hai khuynh hướng về việc bỏ phiếu. Một bên cho rằng đi bỏ phiếu (hay không bỏ phiếu) là quyền công dân. Bên kia cho rằng bỏ phiếu không những chỉ là quyền và còn là bổn phận công dân.

Tại các quốc gia cổ xuý khái niệm quyền-và-bổn-phận-bỏ-phiếu người làm luật biện giải rằng chính quyền dân cử sẽ chính thống hơn nếu số cử tri đi bầu đông đảo hơn. Các chính quyền này cho rằng đi bầu, bị bó buộc hay tự chọn, đều góp phần vào việc giáo dục công dân. Luật bắt buộc dân đi bầu còn giúp các chính đảng tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí vận động cử tri đi bầu cho đảng của mình. Cử tri phải đi bầu nếu không muốn bị phạt vạ hay nhận lãnh hậu quả tệ hơn 20 AUD phạt vạ theo luật bầu cử của Australia.(2) Và lý giải sau cùng của khuynh hướng này cho rằng ở thể chế dân chủ, dân phải làm chủ và dân đây là toàn dân, mọi công dân có bổn phận đi bỏ phiếu. Thế mới là dân chủ.

“bầu cho xong” Nguồn: orrill.com

Khuynh hướng quyền-bỏ-phiếu cho rằng việc bắt buộc người dân đi bầu là mâu thuẫn với những tự do gắn liền với thể chế dân chủ. Đi bỏ phiếu không phải là một nghĩa vụ luật định. Ép buộc dân chúng đi bầu vi phạm tự do của người dân gắn liền trong các cuộc bầu cử dân chủ. Ở xã hội dân chủ, ép dân đi bầu sẽ không đóng góp tích cực vào tiến trình giáo dục công dân về sinh hoạt chính trị vì dân chúng sẽ phản đối, xem những ép buộc đó là hành động đàn áp không dân chủ. Một chính phủ, một quốc hội hay một tổng thống sẽ chính thống hơn hay không khi số cử tri đi bầu nhiều hơn? Kết quả bầu cử có mang tính chính thống hơn không nếu số cử tri tham gia bầu cử đông hơn chính là những người dân bị bắt phải đi bỏ phiếu? Ở ngay cả những quốc gia có luật bắt dân đi bầu, một số chính phủ không đủ ngân sách quốc gia để ứng dụng luật phải bỏ phiếu một cách chặt chẽ. Và kết quả đã chứng minh rất rõ: phiếu trắng và phiếu bất hợp lệ và ngay cả phiếu “bầu cho xong” nhiều hơn trong các cuộc bầu cử ở những quốc gia có luật bắt đi bầu so với các cuộc bầu cử ở các quốc gia xem việc bỏ phiếu là quyền của người dân. Số phiếu trắng, phiếu bất hợp lệ và ngay cả những lá phiếu “bầu cho xong” (dù không xác định được) sẽ đóng góp được gì cho tính chính thống và giá trị của sinh hoạt mang tính dân chủ này?

Việt Nam — Nhìn lại Việt Nam, hay đúng hơn, nước Cộng Hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (CHXHCNVN). Đây là quốc gia có duy nhất một chính đảng được hoạt động “trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật” và cũng chính cái đảng này cho rằng CHXHCNVN có thừa dân chủ hay dân chủ triệu lần hơn các thể chế dân chủ khác trên thế giới.

Tại phiên họp thứ 46, diễn ra từ ngày 25-31/1, Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ, ngoài việc gật gù bình thường, “xem xét, ấn định” ngày bầu cử đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ 2007-2012. Tại sao lại họp từ ngày 25/1? Đơn giản thôi, Quốc hội loại này phải đợi cái đảng “duy nhất” ấy kết thúc hơn một tuần họp Hội nghị trung ương 4 khoá X từ 15 đến 24/1 đã. Quốc hội CHXHCNVN khơi khơi “xem xét, ấn định” ngày bầu cử mà không có lệnh của Đảng là chuyện giả tưởng.

Trở lại chuyện bầu cử, Hiến pháp CHXHCNVN viết:

Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín... (Điều 7, Hiến pháp nước CHXHCNVN năm 1992)

Hiến pháp là một chuyện, nước CHXHCNVN còn có Luật bầu cử đại biểu Quốc hội hẳn hòi; luật này ghi rõ:

Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, thời hạn cư trú, đủ mười tám tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên đều có quyền ứng cử đại biểu Quốc hội theo quy định của pháp luật. (Điều 2, Luật bầu cử đại biểu Quốc hội, 15 tháng 4 năm 1992.)(3)

Khi dùng chữ công dân ở đây, Hà Nội nhằm chỉ những người dân trong nước vì suốt 10 chương, 90 điều, 34 phụ chú Luật bầu cử không đá động gì đến các công dân đang sống ở nước ngoài. Loại công dân này chỉ được nhắc đến trong nghị quyết (36) xin tiền, hay chỉ để bắt bớ làm hàng trao đổi với bọn tư bản (đang giẫy chết) Mỹ; thí dụ điển hình là vụ bắt bớ quy chụp, vu vạ không được và phải phóng thích các “công dân” Đỗ Thành Công, Thương “Cúc” Nguyễn Foshee, Lê Văn Bình, Huỳnh Bích Liên trong năm 2006.

Trong suốt hơn 16.000 từ, Luật bầu cử đại biểu Quốc hội nước CHXHCNVN không có một điều khoản nào bắt buộc người dân đi bầu và cũng không có một điều khoản nào chế tài, phạt vạ công dân không đi bỏ phiếu. Trong 12 chương, 147 điều của Hiến pháp nước CHXHCNVN năm 1992, 16 lần cụm từ “nghĩa vụ” gắn liền với công dân, không lần nào ghi công dân có nghĩa vụ “đi bầu”. Như thế, theo Hiến pháp và Luật bầu cử 1992, công dân Việt Nam có quyền tham gia bầu cử “theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín”. Đây là quyền và không phải là nghĩa vụ của công dân Việt Nam.

Nền dân chủ của nước CHXHCNVN như thế nếu không “thừa” thì cũng phải hơn hẳn dân chủ kiểu Australia, Cyprus, Fiji, Nauru, Luxembourg, Singapore, Schaffhausen ở Switzerland và Uruguay, ... là các quốc gia hiện nay có luật bắt dân đi bầu.(4)

Một chỉ số khác “chứng minh” nền dân chủ ưu việt của nước CHXCNVN là tỉ lệ cử tri bỏ phiếu, tham gia bầu cử.

Từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai đến nay, dẫn đầu các xứ dân chủ Âu Mỹ về tỉ lệ cử tri đi bầu thuộc về các quốc gia ở Tây Âu, khoảng 77% (5). Các nước tư bản (đang dẫy chết) ở Bắc Mỹ còn tệ hơn: Ở Hoa Kỳ trung bình khoảng 55-57%(6), Canada từ ngày lập quốc (1867) đến nay tỉ lệ cử tri đi bầu cũng chỉ đạt trung bình khoảng 72%(7). Trong khi cả thế giới tư bản ì ạch ở 50% như châu Mỹ La tinh, hay giỏi lắm đạt được 77% cử tri đi bỏ phiếu thì Đảng Cộng sản Việt Nam “quang vinh muôn năm” đã khéo léo thuyết phục cử tri tham gia bầu cử ở mức 99% hay hơn. Thí dụ, 99,73% cử tri tham gia bầu cử và số phiếu hợp lệ là 99,35% là kết quả bầu cử Quốc hội khóa XI, tháng 5/2002.(8) Thế này chả trách ông Nguyễn Minh Triết đã nói “tập trung dân chủ” như đảng Cộng sản đang thực hiện đã là “dân chủ cực kỳ!” hồi cuối năm 2005, trong dịp Đảng bộ Tp. HCM họp Đại hội lần thứ VIII.

Để thuyết phục công dân tham gia bầu cử như trên, bí kíp của nhà nước và đảng cộng sản Việt Nam chắc phải độc hơn Giáng Long thập bát chưởng, mạnh hơn Cửu dương thần công hay tuyệt hơn Quì hoa bảo điển? Coi vậy mà không phải vậy.

Thứ nhất, nhà nước và Đảng cộng sản chả cần viết luật bắt dân đi bầu hay phạt vạ cử tri không bỏ phiếu – mất thì giờ (và cũng có thể trí tuệ của đảng chưa biết đến loại luật bầu cử này). Thứ hai, với truyền thống muôn năm trường trị, độc đảng, độc quyền độc tài từ ngày xuất hiện trên đất nước Việt Nam, Đảng ta đã có thừa chiêu thức để thuyết phục nhân dân. “Ta có cách riêng của ta”, như lãnh đạo đảng thường hay nói.

“Cách riêng của ta” thì dân cả nước đã biết, nhưng có lẽ lo rằng người Việt hải ngoại không biết hay chưa biết nên Đảng đã cử người ghé Đàn Chim Việt dán thông cáo. Này nhé, chả cần luật lệ gì sất, ai không đi bầu, không có dấu xác nhận trên thẻ cứ tri thì: 1, không thể di chuyến đây đó được. Ở tạm trú ở đâu thì sẽ bị bắt; 2, đơn từ sẽ không được chứng nhận nếu không có thẻ cứ tri; 3, con cái sẽ không đi học được nếu cha mẹ không đi bầu; 4, đau ốm không nhập viện được vì không đi bầu, ...(9) và số tiểu xảo của hạng côn đồ ăn cướp cao cấp thì Đảng ta không thiếu, kể ra thì chỉ có mà hết cả giấy, cạn cả mực hay hỏng bàn phím.


Tẩy chay bầu cử 2007? — Vừa nêu trên là thực trạng quyền cử tri ở Việt Nam. Như thế những lời kêu gọi tẩy chay bầu cử đại biểu Quốc hội 2007 e rằng rất khó thực hiện. Tại sao? Muốn tẩy chay người ta phải có quyền lực, ảnh hưởng thực sự. Dù tẩy chay chính trị hay kinh tế, quyền lực vẫn là thành tố quyết định.

Tẩy chay Nike Nguồn: saigon.com

Tẩy chay, không mua hàng của Nike là một thí dụ tẩy chay kinh tế đã thành công. Chuyện khởi đi từ năm 1984 khi Nike bắt đầu đóng cửa xưởng chế tạo giày tại Hoa Kỳ để dùng lao động rẻ ở các nước ven biển Thái Bình như Philippines, South Korea, Indonesia, Trung Quốc và Việt Nam. Châm ngòi cho cuộc tẩy chay Nike bắt đầu từ một chương trình phóng sự vào tháng 10/1996 của đài truyền hình CBS về ứng xử không chuyên nghiệp và bóc lột lao động của Nike tại Việt Nam.

Cuộc tẩy chay Nike phát động từ Hoa Kỳ lan sang Canada. Một trong những tổ chức vận động tẩy chay do chính người Việt tại Hoa Kỳ chủ động là Vietnam Labor Watch. Cuộc vận động lan dần đi đến các cuộc biểu tình tẩy chay ngay trước các trụ sở kinh doanh khuyến mãi của Nike (Nike Town tại Manhattan (NY), San Francisco (CA),...Tại Canada, tổ chức Hoà bình và Phát triển Thiên chúa giáo Canada (Canadian Catholic Church Development & Peace) đã tung kiến nghị thư yêu cầu tẩy chay Nike và được quần chúng hưởng ứng bằng 85.000 postcard phản đối gởi thẳng đến trụ sở chính của Nike.

Tuy thế, Nike vẫn từ chối không thoả hiệp, không gặp Canadian Catholic Church Development & Peace. Chi nhánh 475, đại diện 600 công nhân thuộc Công đoàn nhân viên của các trường công lập tại Edmonton (Alberta, Canada) gởi thư đến hội đồng học chính, thị trưởng và nghị viên hội đồng thành phố. Công đoàn Lao động Aberta bắt tay, cùng lên tiếng phản đối Nike ...

Đến năm 2000 Nike thay đổi điều kiện làm việc tại các xưởng giày Nike ở Việt Nam và hứa sẽ có ứng xử tốt hơn. Cuộc tẩy chay kinh tế đạt kết quả.(10)

Tẩy chay chính trị – Vào tháng 9 năm 2006, Sheikh Hasina, cựu thủ tướng Bangladesh, tuyên bố sẽ tẩy chay cuộc bầu cử. Tuyên bố tẩy chay của Sheikh Hasina có kết quả. Sau vài tuần quần chúng biểu tình chống đối và đòi hỏi chính quyền phải đổi mới luật bầu cử, thay người đứng đầu chính phủ lâm thời, đảng cầm quyền phải ngồi xuống tìm phương án thoả hiệp với Liên Minh 14 chính đảng đối lập Awami do Sheikh Hasina đứng đầu.

Tẩy chay bầu cử Quốc hội 2007 cần sức mạnh quần chúng (Bangladesh) Nguồn: hindu.com/Ảnh AP

Đến đầu năm 2007 (tháng 1), Liên minh đối lập lại đòi tẩy chay bầu cử do chính phủ lâm thời của tổng thống Iajuddin Ahmed đang chuẩn bị vì Iajuddin Ahmed đã không tạo được không khí thích hợp cho cuộc bầu cử. Phản đối của đối lập với ủng hộ của quần chúng tiếp tục. Chính phủ lâm thời Iajuddin Ahmed vẫn tổ chức bầu cử.

Kết quả, ngày 10/1, cảnh sát đã phải tạm giữ 2500 trong số hàng chục ngàn người xuống đường phản đối bầu cử. Chính phủ lâm thời phải cho ngưng cuộc bầu cử lại, tổng thống lâm thời Iajuddin Ahmed từ chức để kinh tế gia Fakhruddin Ahmed lập chính phủ lâm thời khác và dời ngày bầu cử. Đối lập và chính phủ lâm thời mới lại mở cửa để ngồi lại tìm thoả hiệp chung. Liên minh Awami thành công trong chiến thuật tẩy chay chính trị.(11)

Cả hai cuộc tẩy chay ở hai phạm trù khác biệt đã thành công vì những nhân tố giống nhau. Thứ nhất, những người kêu gọi tẩy chay là những người đang có quyền lực – chính khách đứng đầu một liên minh chính đảng thực sự có hậu thuẫn của quần chúng và người tiêu thụ có đô la để không mua hàng của Nike. Thứ hai, các cuộc tẩy đều có tổ chức, có phương tiện – dùng đến mức tối đa phương tiện truyền thông đại chúng để kêu gọi và vận động được nhiều tổ chức ở mọi tầng lớp xã hội. Thứ ba, cả hai cuộc tẩy chay đều có mặt nhân tố quan trọng nhất đó là quần chúng.

Trở lại cuộc kêu gọi tẩy chay bầu cử Quốc hội 2007 tại Việt Nam. Lời kêu gọi tẩy chay không xuất phát từ một chính đảng, một liên minh chính trị, hay một khối có quyền lực đối trọng với đảng Cộng sản Việt Nam. Đơn giản vì tại Việt Nam chưa hiện hữu một quyền lực đối trọng như thế. Những tiếng nói bất đồng chính kiến, những tổ chức đang đối đầu với đảng độc tài trong nước vẫn còn rất mỏng manh và chưa có đủ thực lực.

Khối đối kháng với nhà nước độc tài chưa có đủ cơ sở phương tiện để chuyển tải lời kêu gọi, để vận động sâu sát trong quần chúng. Một vài tờ báo chui, vài trang báo mạng hay những cuộc diễn thuyết cho người Việt hải ngoại nghe không giúp gì nhiều cho việc vận động sức mạnh của chính người dân trong nước.

Hiện nay, khi đảng cầm quyền và nhà nước chuyên chế tại Việt Nam còn dùng được các phương tiện bóp nghẹt kinh tế để vô hiệu hoá quyền lực mạnh nhất của mỗi công dân là lá phiếu thì cuộc vận động tẩy chay bầu cử nói riêng hay cuộc vận động dân chủ nói chung vẫn còn nghìn trùng cách trở. Một cách khác, khi người dân chưa được thuyết phục về phúc lợi của dân chủ, vẫn khuất phục, chịu đầu hàng trước áp lực kinh tế từ nhà nước độc tài thì nhân tố quan trọng hàng đầu cho cuộc vận động tẩy chay không thể có. Không có hậu thuẫn của quần chúng e rằng cuộc tẩy chay bầu cử và cuộc vận động dân chủ khó có thể đi đến thành công.

Trở lại quyền bầu cử, nghĩa vụ bầu cử và luật bầu cử đại biểu Quốc hội ở nước CHXHCNVN, người viết có một đề nghị với các đại biểu Quốc hội Việt Nam như sau.

Đã trót thì trét luôn cho tiện việc sổ sách, khỏi mất thì giờ cán bộ. Nhân dịp Ủy ban thường vụ Quốc hội đang họp và còn hơn 3 tháng nữa mới đến ngày bầu cử, xin các ông bà đại biểu làm ơn biểu quyết chấp thuận cho bổ sung một điều vào Luật bầu cử hiện nay. Đề nghị này người viết tạm mượn ý ở luật bầu cử Tổng thống và Quốc hội tại Singapore.

Điều 91: Ai không đi bỏ phiếu sẽ bị gạch tên khỏi danh sách cử tri và vĩnh viễn mất quyền bầu cử nếu không làm đơn xin lại quyền cử tri, với phần tự kiểm tự khai, được cứu xét và chấp thuận.

Với phương tiện truyền thông đại chúng phong phú của đảng và nhà nước, cử tri toàn quốc sẽ hiểu rõ quyền và hiểu thêm về nghĩa vụ phải đi bỏ phiếu theo luật định.

Được như thế, nhà nước và đảng ta sẽ không còn phải phí ngân sách quốc gia tổ chức bầu cử Quốc hội khoá XIII nữa vì đến 2012, với điều 91 nói trên của Luật bầu cử ứng dụng ngay kỳ bầu cử 2007 này, nước CHXHCNVN sẽ chẳng còn bao nhiêu cử tri. Khi ấy, Đảng và nhà nước cứ tự nhiên dùng “cách riêng của ta”, tuỳ tiện cơ cấu người của ta vào làm đại biểu Quốc hội.

Và cũng từ đấy bọn diễn biến hoà bình phản động và các thế lực thù nghịch sẽ cứng họng, không còn ra rả cho rằng cuộc bầu cử dân chủ của ta chỉ là màn kịch dỏm, là trò dân chủ cuội “đảng cử bắt dân bầu”.

Cuối tháng 1, 2007

Copyright © 2006–2007 DCVOnline
(http://www.danchimviet.com, 31/01/2007)

---

Ghi chú:
(1), (4), (5) Voter turnout, Maria Gratschew, International Institute for Democracy and Electoral Assistance (IDEA).
(2) Luật bầu cử ở Úc bắt cử tri đi bầu; không đi bầu không có lý do phạt 20$; sau 21 ngày phạt 50$ và án phí.
(3) Luật bầu cử đại biểu Quốc hội . Căn cứ vào Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992; Luật này quy định việc bầu cử đại biểu Quốc hội.
(6) Presidential Turnout Rates.
(7) Historical Voter Turnout in Canadian Federal Elections & Referenda, 1867-2004
(8) Kết quả bầu cử Quốc hội khóa XI
(9) Huỳnh Tiền, một bạn đọc cực kì ủng hộ nhà nước CHXHCNVN trên Diễn đàn Đàn Chim Việt.
(10) Boycott Nike;Nike Boycott Spreads to Alberta, Eugene W. Plawiuk
(11) Bangladesh approaches zero hour ; và Sheikh Hasina-led alliance to boycott Bangladesh polls

Vũ khí giành lại tự do ngôn luận

Trần Giao Thủy – trangiaothuy@gmail.com



Trong một phòng thí nghiệm (Citizen Lab) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Munk, nằm sâu dưới hầm đại học Toronto là một một toán hành động, tóc không chải chuốt, áo T–shirt nhăn nhúm, miệng thì thầm những từ ngữ đâu đâu, ‘nodes’, ‘secure socket layers’, ‘routers’ ... Họ cũng chính là nhà khoa học chính trị, chuyên viên nhu liệu và các “chiến sĩ phá tường lửa” – đem đam mê chính trị cùng tài năng công nghệ thông tin và lòng yêu quý giá trị tự do ngôn luận để hoàn thành một vũ khí mới nhất, và một số cho là cao cấp nhất từ xưa đến nay, giúp người dùng internet vượt qua chế độ kiểm duyệt mạng lưới toàn cầu của nhà nước.

Canada có tường lửa? Cái ông thủ tướng Harper gì đó vừa mới tuyên bố “không bán dân chủ lấy đô la” trong khung cảnh hội nghị APEC 2006 đã đổi hướng rồi sao? Không phải vậy. Vũ khí cao cấp mới toanh, tên gọi psiphon, là trả lời rốt ráo và thẳng thắn trước sự kiện các nhà nước độc tài trên thế giới đang quân sự hoá việc bưng bít thông tin, nâng cấp và củng cố tường lửa, ngăn chận không để công dân của họ tự do truy cập internet.

Ronald Deibert, trưởng dự án và cũng là người thiết kế psiphon – cùng với Nart Villeneuve, and Michael Hull – cho biết chủ đích của dự án này nhằm xé rào cản, xuyên thủng tường lửa chận thông tin của các nhà nước độc tài với hy vọng sẽ đem lại lý tưởng ban đầu của internet: tự do truy cập mạng và tự do truyền thông.

Từ Việt Nam vào Đàn Chim Việt: tường lửa! Nguồn: DCVOnline

psiphon là một giải đáp giúp người dùng internet từ trong các quốc gia độc tài đang bị nhà nước kiểm duyệt, ngăn chận bằng tường lửa. psiphon biến một máy điện tính bình thường, ở một quốc gia không bị kiểm duyệt, thành một máy chủ, mã hoá (psiphonode, dạng thu gọn của “psiphon” và “node”, pN1) có khả năng đem thông tin khắp nơi về và hiển thị bất kỳ trang web nào.

Người dùng Internet, tại vùng bị tường lửa, nối vào psiphonode đó bằng đường truyền, cũng được mã hoá, và dùng nó như proxy để truy cập các trang web bị cấm.

Ronald Deibert và toán thiết kế chủ ý làm psiphon thật dễ sử dụng, không như các chương trình proxy phức tạp khác. Người dùng psiphon không phải cài đặt nhu liệu. Nối vào psiphonode không khác gì ghi biệt hiệu và mật mã để vào đọc và viết thư trên mạng. Đặc điểm thứ hai, những psiphonode này (pN1, pN2, pN3 …) không thuộc một cơ quan nào, công hay tư, vụ lợi hay bất vụ lợi, mà là những computer của tư nhân tự động cài đặt psiphon, biến thành máy chủ mã hoá. Những tư nhân này, người quản lý máy chủ, tự chọn những người bạn thân quen, tin cậy lẫn nhau, và đưa địa chỉ độc nhất của psiphonode để dùng.

Từ Việt Nam nối vào 1 psiphonode (ở Canada hay 1 nước tự do khác): Không bị tường lửa! Nguồn: DCVOnline

Số người thân quen trong vùng bị tường lửa (psiphonite) dùng psiphonode cùng psiphonode cấu thành một mạng hoạt động đặt trên cơ sở quan hệ xã hội, tín cẩn. Độ rộng lớn và kín đáo của mạng xã hội này hoàn toàn do người sử dụng cùng quyết định. Nó có thể là một mạng thật nhỏ, thật kín chỉ gồm 1 psiphonode với hai, ba người dùng hay có thể lớn hơn và không hoàn toàn kín. Đây là quyết định của người dùng psiphonode (cùng mạng) trong và ngoài tường lửa. psiphon hoạt động theo mô hình tản quyền. Mỗi mạng gồm psiphonode và người sử dụng hoàn toàn độc lập với các mạng khác.

Xiao Qiang, một nhà nghiên cứu về Internet tại Trung Quốc ở đại học Berkeley nói, trong tương lai gần “có thể rồi sẽ có hàng ngàn hay nhiều ngàn máy chủ (proxy) tư nhân khiến cho những người kiểm duyệt trở nên bất lực khó có khả năng theo dõi từng máy một”.

Cơ quan kiểm duyệt, bộ máy điều hành tường lửa hay cả quân đoàn công an mạng không thấy người dùng psiphon truy cập trang web nào trên mạng, họ chỉ thấy một computer trong vùng kiểm soát của nhà nước độc tài nối với một máy khác ở ngoài vòng kiềm chế của họ. Dù có lén nghe trên đường truyền giữa người dùng và psiphonode, công an mạng cũng sẽ không thấy gì khác, vì đường truyền mã hoá, những trao đổi giữa máy khi mua bán hàng trên mạng ở những trang của ngân hàng hay các thương vụ khác. Cấu trúc của psiphon khiến công an mạng, những nhà cung cấp dịch vụ rất khó có thể biết người dùng psiphonode đang sử dụng psiphonode. Bạch hoá thông tin truyền qua psiphonode dễ tựa tìm kim trong đống rạ.

Từ 1 psiphonode (ở Canada hay 1 nước tự do khác) vào Đàn Chim Việt truyền về Việt Nam: xuyên tường lửa! Nguồn: DCVOnline

Công an mạng của các nhà nước độc tài cũng không có chứng cớ gì để buộc tội người dùng psiphon vì trên máy không cài đặt nhu liệu hay dấu vết liên hệ đến mạng psiphon.

Dĩ nhiên, khả năng các nhà nước độc tài truy tìm được người dùng psiphon vẫn không thể là zero nhưng rất rất nhỏ. Vì muốn đạt kết quả tìm kim đáy bể thì khả năng tính toán (cả phần cứng và mềm) phải tăng bùng nổ theo đường số mũ. Michael Hill, kỹ sư trưởng trong nhóm Citizen Lab cho biết “điều này bất khả thi trong giai đoạn hiện tại”.

Tuy thế, cuộc đấu tranh lấy lại quyền tự do ngôn luận và tự do truyền thông trên mạng cho tất cả mọi người là cuộc chiến gian nan. Bắt đầu dự án psiphon từ năm 2000, nhóm Deibert chỉ theo dõi 3 nước Trung Quốc, Iran, và Saudi Arabia. Đến nay Citizen Lab đang theo dõi hơn 40 nước có chính sách bưng bít thông tin, hơn cả 13 nước, có Việt Nam, trong danh sách các nhà nước đang đàn áp tự do ngôn luận theo công bố mới đây của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RWB/RSF).

Gần đây một điều tra viên hợp tác với Citizen Lab, theo dõi tường lửa và mức kiểm duyệt tại một quốc gia trong vùng Trung Á bị bắn chết. Báo chí tường trình đây là một vụ tự sát nhưng nhóm Citizen Lab không tin thế, Deibert nói, “Cả phòng thí nghiệm đều bị xốc. Anh ấy bị bắt hai phát đạn vào đầu, thế thì …”

Trong thế giới gián điệp mạng theo dõi gián điệp mạng, Deibert đã được cảnh báo. Đầu Xuân 2006, nhân viên CSIS (Canadian Security Intelligence Service, tương đương với CIA của Mỹ) đã ghé thăm vào báo cho Deibert biết những nghiên cứu về cách vượt tường lửa cũng như dự án psiphon có thể gây ảnh hưởng xấu đến an ninh cá nhân của ông. Có nhiều khả năng kẻ chủ động là nhóm gián điệp Trung Quốc. Deibert cảm ơn quan tâm của CSIS, nhưng mọi người ở Citizen Lab đều hiểu những rủi ro trong dự án ở tầm cỡ này có thể xẩy đến bất cứ lúc nào, ông nói, “một chuyên gia phần mềm ở Atlanta đã được một số người xem như là gián điệp của Trung Quốc hỏi thăm. Họ đánh anh nhừ đòn và lấy luôn cả máy tính”.

Về việc viếng thăm Deibert, Barbara Campio, người phát ngôn của CSIS cho biết, “Chúng tôi điều tra mọi hoạt động có ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và đưa khuyến cáo đến cho chính phủ. Trên nguyên tắc CSIS không có chính sách khuyên nhủ hay thông báo cho từng cá nhân”. Deibert nói, “Có lẽ, chúng tôi là trường hợp ngoại lệ”.

Trả lời câu hỏi tại sao lại tham dự vào cuộc đấu tranh cho tự do ngôn luận, đương đầu với các thế lực độc tài lớn, mạnh như Trung Quốc, đặt ly nước có hình Che Guevara xuống bàn, Villeneuve nhún vai, cười và nói, “Đấy là việc đúng, phải làm, thế thôi”.

Mô hình psiphonode Nguồn: psiphon.civisec.org

Các tổ chức và những người vận động cho nhân quyền khắp nơi, rất mong thấy psiphon chào đời đóng góp với cuộc vận động dân chủ toàn cầu, lấy lại chỗ đứng xứng đáng của mạng lưới internet: phương tiện truyền thông tự do, tôn trong quyền phát biểu, thông tin và được thông tin của tất cả mọi người.

Dmitri Vitaliev, một người vận động dân chủ tại cộng hoà liên bang Nga, đã thử nghiệm dùng psiphon với các quốc gia ngăn chận internet cho biết, “Từ xưa đến nay chúng ta chỉ mới có những đáp án kỹ thuật cho các chuyên gia kỹ thuật. psiphon là câu trả lời quần chúng đã mong đợi từ lâu”.

Sharon Hom, Giám đốc Điều hành của Tổ chức Human Rights in China (New York), phấn khởi đón chào psiphon, cùng lúc nhận xét mô hình mạng xã hội giữa những người tin cậy lẫn nhau để phát triển hoạt động của psiphon có thể “có vấn đề”. Vấn đề của mô hình hoạt động này đặt trên cơ sở “lòng tin nhau” và đây là khái niệm đã bị đánh rách nát trong cuộc Cách Mạng Văn Hoá Trung Quốc (1966–1976 kể cả đoạn 1969–76 đến khi Tứ nhân bang bị triệt hạ). Thời đó con đã tố cha, và vợ cũng không ngại tố chồng. Hệ quả của cuộc “cách mạng” này dĩ nhiên không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Trung Quốc mà đã ảnh hưởng sâu sắc đến các xã hội xã hội chủ nghĩa, đàn em và láng giềng.

Cuộc chiến đấu nào không có thử thách? Không gian nan làm sao có ngọt bùi? Deibert nói bây giờ bóng đã ở trong chân những người đang sống tự do. Ông cho rằng Canada – với nhiều cộng đồng sắc tộc, với khối di dân lớn – là nơi rất thuận lợi để phát triển tầm hoạt động của psiphon đến khắp nơi trên thế giới. “Cũng như đưa tay qua vùng biên giới đỡ lưng người em họ đang bị chà đạp nhân quyền”. Đơn giản thế thôi. Và làm như thế thì đã phạm tội gì?

Thân mời tất cả bạn đọc Đàn Chim Việt đang sống tự do – nhất là các bạn trẻ tháo vát năng động, quen thuộc với máy tính và mạng lưới (network) – hãy cùng với với Ron, với Nart, với Michael, với Citizen Lab bắt đầu cuộc thử nghiệm.

Xin cùng nhau vượt qua những đổ nát xấu xa của cuộc “cách mạng văn hoá”: hãy cùng nhau đặt psiphonode giúp người trong nước truy cập thông tin. Đây là hành động rất cụ thể, đơn giản với hiệu quả đo được, sẽ trực tiếp góp phần vào cuộc vận động dân chủ, tự do ngôn luận chung cho cả nước Việt Nam.

Và cũng vì “đấy là việc đúng, phải làm, thế thôi”, như Villeneuve đã trả lời báo giới.


Vài chi tiết khác về psiphon:

– psiphon dùng với hệ điều hành Windows và Linux đã có từ 1/12/2006. psiphon cho Mac đang được chuyển dịch.
– psiphon là nhu liệu miễn phí.
– psiphon giúp người dùng, sau tường lửa, đọc và viết điện thư bằng webmail (gmail, yahoo!, hotmail, …) một cách an toàn, không để lại dấu vết.
– psiphon cũng là phương tiện tốt để viết nhật ký điện tử (blogs) từ sau bức tường lửa.
– Không thể dùng những nhu liệu chuyển tin tức thì và chat (instant messenger/chat) như Skype hay VOIP qua psiphonode.
– Mạng psiphon và người dùng chỉ bị lộ và phát giác khi mạng xã hội (social network) của chủ psiphonode vị xâm nhập, bị “nằm vùng”. Dễ hiểu hơn, psiphonode sẽ bị phát giác nếu người quản lý psiphonode (ở vùng tự do) đưa “khoá” cho kẻ nằm vùng, hay “trao thân nhằm tướng cướp.”

Bắt đầu từ trưa ngày thứ sáu, 1 tháng 12, 2006, bạn đọc có thể hạ tải, đem psiphon (psiphoninstall.msi, 1,96MB) về từ trang nhà của psiphon. Thắc mắc và thảo luận chi tiết của người cài đặt psiphon trao đổi tại Diễn đàn. Xem bản hỏi đáp tổng quát bằng Anh ngữ (FAQ) tại đây.



Vài nét về cha đẻ của psiphon

Ronald J. Deibert (B.A., M.A., Ph.D.) — 41 tuổi, có vợ 4 con nhỏ, phó giáo sư khoa Khoa học Chính trị, Đại học Toronto. Giám đốc Phòng thí nghiệm Công dân (Citizen Lab) thuộc trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Munk.

Ronoald J. Deibert Nguồn: jimpanou.com/Photo Courtesy of Jim Panou

Viết nhiều khảo luận và thuyết trình về Chính trị Mạng, Xã hội Dân sự, Chính trị toàn cầu, v.v… Là tác giả của cuốn Parchment, Printing, and Hypermedia: Communications in World Order Transformation (New York: Columbia University Press, 1997). Trong ban biên tập của các tạp chí International Studies Perspectives, Astropolitics, The Journal of Environmental Peace, and Explorations in Media Ecology.

Tư vấn cho bộ Ngoại giao, bộ Ngoại thương, bộ Quốc phòng Canada, Tổ chức Nhân quyền tại Trung Quốc (New York) về các vấn đề liên hệ đến Internet, Công nghệ Không gian, Bang giao Quốc tế, v.v… Email: r.deibert@utoronto.ca

Nart Villeneuve: WTO chẳng hề quan tâm để giảm lượng giao thương với các nhà nước độc tài khi họ dùng công nghệ thông tin để chà đạp nhân quyền. Nguồn: cyber.law.harvard.edu

Nart Villeneuve — 31 tuổi, Giám đốc Nghiên cứu Kỹ thuật của Citizen Lab cũng là người đưa đề nghị dự án psiphon.

Từng đọc Karl Marx, Noam Chomsky khi còn làm trong xưởng in. Tự học về máy tính và phần mềm. Tham gia vận động chống toàn cầu hoá; nếm mùi lựu đạn cay lần đầu tại cuộc biểu tình phản đối WTO ở Seattle (1999).

Trở lại trường, Villeneuve chuyển sang đại học Toronto (từ Vancouver) và theo học một lớp với Deibert. Sau bài luận văn về Kiểm duyệt Internet tại Trung Quốc, Deibert mời Villeneuve vào làm việc với Citizen Lab.

Villeneuve là tác giả bản Hướng dẫn cách dùng Internet và tránh kiểm duyệt của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RWB/RSF) và đã điều trần trước quốc hội Hoa Kỳ về kiểm duyệt tại Trung Quốc. Email: nart@citizenlab.org

Michael Hull — Kỹ sư trưởng, dự án psiphon. 42 tuổi làm việc với Citizen Lab từ đầu năm 2006, công tác chính là viết lại phần mềm psiphon với giao diện dễ hiểu cho giới sử dụng. Viết phần mềm từ khi ở bậc trung học. Được đào tạo trong ngành Vật lý, làm chủ công ty mã hoá văn kiện nhưng đã bán đi từ 2003. Email: mhull@citizenlab.org

Canada, 1 tháng 12, 2006

Copyright © 2006 DCVOnline
(http://www.danchimviet.com, 05/12/2006)


Youtube: Amber MacArthur (CityNews.ca) phỏng vấn Ronald Deibert (Dự án psiphon)
(http://www.youtube.com/watch?v=Dfw1uRRX3rM)
Nguồn: Inside Popnology - Free the Internet for free

---

Nguồn:
1. Citizen Lab
2. Trang psiphon
3. Citizen hacktivist, Breaking down firewalls set by repressive regimes comes at a cost, Danylo Hawaleshka, Macleans, 13/11/2006
4. Web Tool Said to Offer Way Past the Government Censor, Christopher Mason, New York Times, 27/11/2006
5. Web censorship ‘bypass’ unveiled, BBC News, 27/11/2006
6. Hoodwinking the censors, Andrew Chung, Toronto Star, 07/05/2006

Khóa cổng Paltalk

Công ty Điện toán và truyền số liệu (VDC) khóa cổng Paltalk – ngăn cản tự do ngôn luận

Paltalk là diễn đàn hội thoại (www.paltalk.com). Từ hơn ba năm qua người Việt khắp nơi, trong cũng như ngoài nước đã xem Platalk là một không gian tiện ích cho việc trao đổi thông tin và hội luận mọi vấn đề từ văn hóa, thời sự, chính trị, đến sinh hoạt đời sống hàng ngày khắp nơi người Việt đang sinh sống. Từ đầu tháng 10/2005 người Việt trong nước ở cả ba miền không thể nối mạng vào Paltalk. Bài viết này nhằm mục đính phân tích thông tin, dữ kiện, kết quả thử nghiệm thu được trong tuần lễ đầu tháng 10 để xác định nguyên nhân và đề nghị giải pháp khả thi, nếu có.

Theo thông tin từ trong nước, những ISP (hãng cung cấp dịch vụ truy nhập lnternet) có cùng một cổng của VDC (1) là
1. Công ty VNN (thuộc VDC)
2. Công ty Truyền thông FPT (2)
3. Công ty Netnam (3) Internet (thuộc Viện Công nghệ Thông tin)
4. SaigonNet (4) (là tên mạng của nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) trực thuộc SPT, Công ty Cổ phần Dịch vụ Bưu chính Viễn thông Sài Gòn (Saigon Post and Telecommunications Service Corporation – SPT)

Hiện dùng cổng riêng là

5. Công ty Viễn thông Quân đội (Viettel) (5) thuộc Bộ Quốc Phòng CHXHCNVN, Cung cấp dịch vụ truy nhập Internet từ 2002

SaigonNet là nhà cung cấp dịch vụ Internet nhỏ nhất chỉ có Dial-up. Ba công ty còn lại, lớn hơn có dịch vụ Internet cao tốc.

Cũng theo báo chí trong nước VNN là công ty cung cấp dịch vụ Internet lớn nhất, hiện nay số thuê bao đã lớn hơn 10 lần trọng tải của hạ tầng cơ sở VNN đủ sức phục vụ.

Đến ngày hôm nay, 7/10/2005
• Ngoài Paltalk, khách hàng internet tại VN vẫn truy cập vào mạng để xem báo, nghe tin (cần vượt tường lửa nếu đến trang bị ngăn chận).
• Đại đa số khách hàng của VNN, FPT, NetNam đều không truy cập được vào Paltalk
• Khách của SaigonNet và Viettel vẫn truy cập được vào Paltalk
• Khách hàng của VNN đôi khi vào được Palatalk, nhưng lại rớt mạng sau thời gian ngắn.
• Khách hàng của FPT ở vùng ven (ngoài trung tâm dịch vụ cao) cũng có thể truy cập vào Paltalk (số rất ít)
• Thông tin trong nước báo mạch internet đang bị “nghẽn”
Thông tin, dữ liệu và kết quả thử nghiệm kỹ thuật - Nguyên nhân của việc “không vào được Paltalk” được liệt kê trong giản đồ xương cá theo sau.

Giản đồ xương cá “Vấn đề vào Paltalk từ VN” Nguồn: DCVOnline/TGT

Nguồn của vấn đề người Việt không vào được Paltalk có xếp thành hai loại, một là do Paltalk và hai là từ Việt Nam.

Nguyên nhân có thể bắt nguồn tại Paltalk:

1. Trở ngại ở servers (máy chủ) phục vụ Việt Nam: giả thiết này không đứng vững vì (1) máy chủ của Paltalk nếu phải bảo hành chỉ cần một thời gian ngắn và (2) khách hàng của Viettel và SaigonNet vẫn truy cập bình thường vào Paltalk.

2. Có tin cho rằng ban quản trị Paltalk đang thanh lọc những nick xanh giả mạo hay mua bằng thẻ tín dụng gỉa: giả thiết này cũng bị loại vì (1) nick xanh (giả) sẽ trở thành đen (vẫn vào được Paltalk) trong khoảnh khắc qua sự điều chỉnh ở trung tâm Paltalk và (2) Paltalk phủ nhận điều này đang là nguyên nhân.

3. Vấn đề người vào Paltalk từ Việt Nam bị Paltalk cấm cửa (ban): khi đặt vấn đề người Việt tại VN không vào được Paltalk, nhân viên phòng phục vụ khách hàng thường trả lời thường mhư sau: “It may be that your government or ISP is blocking the use of Paltalk in your location” hay “Yes the ISPs there are blocking or being blocked.”

Như thế nguyên nhân người Việt tại VN không vào được Paltalk không đến từ phía công ty Paltalk tại New York.

Nguyên nhân có thể bắt nguồn tại Việt Nam:

1. Máy chủ của VDC (cho VNN, FPT, NetNam, và SaigonNet dùng) và Viettel đang có trở ngại kỹ thuật (bảo hành, quá tải, v.v…): giả thiết này không đứng vững vì khác hàng dùng cổ VDC vẫn truy cập được vào mạng (tuy đa số không vào được Paltalk) và các mạng hội thoại khác (Yahoo, MSN, InSpeak) và khác hàng của Viettel vẫn vào được Paltalk hay các mạng hội thoại khác (Yahoo, MSN, InSpeak) cũng như mạng toàn cầu để đọc tin, xem báo.

2. VDC khoá cổng vào Paltak bằng cách khoá

a. Cổng dùng với Paltak (2090 và 2091 cả TCP và UDP): kết quả thử nghiệm tại nhiều vùng ở Việt Nam cho thấy hai cổng vừa nêu đều không bị khoá.

b. IP: Kết quả tại Việt Nam cho thấy dù đổi máy khác (với địa chỉ internet, IP, khác ở nhiều dịch vụ khác nhau) đều không truy cập được Paltalk. Điều này chứng minh khoá Paltalk không dùng đến IP của máy

c. Bằng lưới lọc các tín hiệu chỉ dấu tất cả các loại nhu liệu dùng để truyền thông/chuyển hồ sơ giữa hai người trên mạng (P2P, như KaZaA, Napster, BitTorrent,…), dùng cho hội thoại song phương hay đa phương (IM, như Yahoo, MSN, Paltalk, InSpeak, Skype,…)
Một nhu liệu mới đang làm giới công nghệ thông tin thế giới xôn xao bàn tán vì nó có tính năng lựa chọn và cho phép những nhà cung cấp dịch vụ Internet tùy tiện khoá những giao lưu internet với lý cớ để nâng cấp hiệu năng của hệ thống mạng ở hạ tầng cơ sở của các công ty dịch vụ này. Ngày 14 tháng 9, 2005 (trước khi khách hàng của VDC không vào được Paltalk lần đầu 1 tuần), công ty Verso (6) tại Hoa Kỳ vừa giới thiệu sản phẩm mới nhất với tính năng như mô tả ở cách khoá [2c] tức là giảm thiểu hoặc khoá hẳn giao lưu trên mang ở dạng P2P hay IM (Instant Messaging) nêu trên nhằm vào thị trường ISPs.

Một công ty khác, trước cả Verso, tại Hoa Kỳ là Packeteer (7), đã đưa ra thị trường một nhu liệu xếp loại các loại giao lưu trên mạng tương tự như Skype và cò có khả năng bóp nghẽn những tín hiệu chỉ dấu của Skype bằng cách hạ thứ tự ưu tiên hay chận luôn những tín hiệu này.

Như thế Verso không phải là công ty đầu tiên hay trước nhất trên thế giới đem nhu liệu “chận giao lưu và thông tin” song phương và đa phương vào thị trường ISPs. Điều đáng quan tâm ở đây, theo Ted Glanzer, một nhà báo của TMCnet Communications and Broadband, công ty điện thoại lớn nhất Trung Quốc – China Telecom, lại chính là khách hàng của Verso Technologies. Và mới đây công ty điện này đã gây chấn động khi tờ Nhật Báo kinh doanh Bắc Kinh cho biết: “China Telecom muốn ngăn chặn người dùng tại Trung Quốc đăng nhập vào các máy chủ của dịch vụ Skype.”

Tóm lại, với những thông tin, dữ kiện, kết quả thử nghiệm và phân tích nêu trên, người ta có thể đi đến kết luận là Công ty Điện toán và truyền số liệu (VDC) đã bắt đầu dùng công nghệ lưới lọc để chận nghẽn đường giao lưu của khách hàng Việt Nam ở mạng hội thoại Paltalk. Những nguyên nhân nào khiến VDC đi đến quyết định này?

Về mặt kinh tế, thứ nhất là lời rao hàng của Verso Technologies. Công ty này cho rằng công nghệ lưới lọc tinh vi của họ sẽ tối ưu hoá băng mạng của khách hàng, nâng cấp hiệu năng của hạ tầng cơ sở, v.v…gián tiếp nâng cao lợi nhuận của khách hàng ISPs

Thứ hai, khách hàng của VDC khi dùng mạng hội thoại Paltalk để nói chuyện với bè bạn, họ hàng ở nước ngoài không phải trả thêm phí tổn nào khác tiền thuê bao dịch vụ internet (cao tốc hay dial-up). Việc này đi ngược lại mục đích khai thác lợi nhuận của VDC qua các dịch vụ của VNN như Fone VNN hay Call 1717 (là dịch vụ điện thoại đường dài trong nước và quốc tế sử dụng công nghệ VoIP, Voice over Internet Protocol) và dịch vụ mới VoIP mà VDC đang chuẩn bị đưa ra thị trường. Tương tự FPT có Call 1280 và Internet Phone – Avoiz. NetNam và SaiGonNet là hai công ty thuần tuý cung cấp dịch vụ internet.

Vì không mang thêm lợi lộc gì cho mô hình thương mại hiện tại nên VDC bóp nghẽn Paltalk. Người ta sẽ hỏi ngay tại sao VDC không chận Yahoo Messenger. Đây cũng là một lọai IM cũng gây tốn kém băng mạng của VDC. Nhìn vào số thuê bao tăng vọt (hơn 1000% từ nằm 1998 đến 2002) và thói quen của khách hàng VDC tại các dịch vụ thì sẽ thấy ngay câu trả lời. Đại đa số khách hàng ở dịch vụ là thanh niên nam nữ trẻ dùng Internet để vào Yahoo chứ không phải để đọc tin tức, nghe đài, hay làm bài bằng Excel, Word, PowerPoint, Project, Visio hay Access! Nếu tắt Yahoo Messenger bây giờ, VDC sẽ gặp sức kháng cự lớn từ quần chúng khách hàng cũng như những chủ dịch vụ là những khách hàng trực tiếp của VDC.

Về mặt xã hội, Paltak với một số diễn đàn cho “người lớn” có làm thanh niên nam nữ Việt Nam tha hóa hơn nữa không. Paltalk có tồi tệ hơn Yahoo Messenger không? Chắc chắn là không, ở một xã hội mà đại đa số con người (kể cả thanh niên nam nữ) chỉ sống ở mực sinh tồn, co cụm ở các diễn đàn “người lớn” tại Paltalk với hình ảnh mờ xịt, to không hơn tấm ảnh sổ thông hành có tác hại gì hơn hàng trăm diễn đàn ở Yahoo Messenger? Một điều chắc chắn là phòng “người lớn” ở Paltalk cũng không thể so sánh với các quán bia ôm, ngủ ôm, karaoke ôm, hớt tóc, gội đầu ôm, tắm ôm, hay cà phê bú, v.v… đang tràn ngập tại Việt Nam.

Thế sao VDC lại chận đường vào Paltalk? Như đã thấy, Paltalk không phải là 1 nguồn lợi, không đem thêm tiền về cho VDC, làm tốn kém băng mạng, và làm phương hại không phải đến xã hội Việt Nam, mà có cơ gây nguy hại đến (cái nhà nước CHXHCN Việt Nam gọi là) ổn định chính trị. Paltalk là các diễn đàn hội thoại, là nơi tập trung người Việt toàn cầu mà chủ đề phổ quát nhất từ hơn ba năm nay ở hầu hết mọi diễn đàn đều là vấn đề dân chủ Việt Nam - đúng hơn là vấn đề không có dân chủ ở Việt Nam. Không khác gì Hằng, Duy, Thanh, Khôi, Hùng thảo luận ở đài Á Châu Tự Do, Paltalk cũng không thiếu gì những các bạn trẻ trong nước với những đóng góp hội luận sắc bén, tư duy tinh tế và những tấm lòng nồng nàn yêu dân chủ. Những chủ đề “dâng đất, nhượng biển” được thảo luận, tranh luận rốt ráo, chuyển tải thông tin đến tất cả mọi nguời qua chính những trực tiếp đóng góp của các người nghiên cứu nghiêm túc như các ông Vũ Hữu San, Trương Nhân Tuấn. Đấy chắc chắn không phải là những điều đảng Cộng Sản Việt Nam mong ước tầng lớp thanh niên nam nữ Việt Nam tiếp thu ở Paltalk. Buồn hơn nữa, buồn cho nhà nước CHXHCN Việt Nam, các ông Trần Khuê, Hoàng Tiến, những người bất đồng chính kiến với Đảng Cộng Sản VN cũng đang dùng Paltalk là nơi giao lưu, trao đổi với người Việt hải ngoại. Đấy là chưa kể những buổi phỏng vấn với các ông Nguyễn Thanh Giang, Hoàng Minh Chính, Đỗ Nam Hải và những người khác cùng đang đấu tranh cho một Việt Nam dân chủ, đấu tranh cho tự do tôn giáo, tự do ngôn luận,...

Việc đàn áp công dân xử dụng internet không xa lạ gì trong với nhà cầm quyền hiện tại ở Việt Nam. Nguyễn Vũ Bình, Phạm Hồng Sơn, Nguyễn Khắc Toàn vẫn là những thí dụ to tầy liếp về những sợ hãi của đảng cộng sản Việt Nam trước sức mạnh của sự thật. Cả thế giới, không ai không biết đảng cộng sản Việt Nam xem sách, “cọp” theo đảng cộng sản Trung Quốc từng trang, từng dòng. Nhưng hôm nay VDC đã theo chân China Telecom khá nhanh chóng. Tổng Giám Đốc Verso Technologies, Monty Bannerman, tuyên bố việc China Telecom tuyên bố bóp nghẽn Skype, và thông cáo báo chí của Verso về công nghệ lưới lọc chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Việc người Việt ở trong nước bị chận cổng vào Paltalk trong khoảng thời gian gần với việc Trung Quốc cấm dùng Skype ắt cũng là một ngẫu nhiên khác. Cái duyên giữa các nhà nước xã hội chủ nghĩa với nhau quả là lớn, “hữu duyên thiên lý (còn) năng tương ngộ” huống hồ Trung Cộng và Việt Cộng chỉ cách nhau con thác Bản Giốc.

Mới đây thôi, ngày 18 tháng 8, 2005, Bộ Ngoại Giao CHXHCNVN vừa công bố Sách trắng Nhân quyền về “Thành tựu bảo vệ và phát triển quyền con người ở Việt Nam”, ở chương II, phần “Bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và thông tin” có đọan ghi như sau:

“Người dân Việt Nam ngày càng được tiếp cận tốt hơn với công nghệ thông tin hiện đại, đặc biệt là Internet. Chính phủ Việt Nam chủ trương khuyến khích và tạo mọi điều kiện để người dân tiếp cận, khai thác và sử dụng rộng rãi thông tin trên mạng Internet.”

Không biết quan chức nhà nước CHXHCNVN sẽ xếp việc bóp nghẽn Patalk thật thành công, thành công và đại thành công của VDC vào chương nào trong những thành tựu vĩ đại bảo vệ và phát triển quyền con người ở Việt Nam đây?

Ở các nước tư bản “đang dẫy chết” như Mỹ, Canada, nếu các công công ty cung cấp dịch vụ có sáng kiến ưu việt như China Telecom và VDC ắt sẽ nhận được trát hầu tòa ngay ngày hôm sau vì tội “ngăn chận thương doanh bất bình đẳng” cùng lúc khách hàng sẽ bỏ các công ty “ưu việt” ấy và đi mua dịch vụ với các công ty khác. Ở xứ dân chủ pháp trị, người dân làm chủ; ở nền kinh tế thị trường, khách hàng la người quyết định tối hậu. Mới đây một công ty cung cấp dịch vụ ở North Carolina bên Mỹ vác chiếu ra toà và đóng 15 ngàn đô la tiền phạt tội ngăn cản khách hàng không được dùng công nghệ VoIP qua mạng đã thuê bao.

Nhìn lại kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay, cũng như tất cả người Việt Nam trong nước, thị trường “tự do” tại Việt Nam không thực sự có tự do.

Tuy không có tự do, ngẫm lại, khách hàng của VDC ở Việt Nam vẫn “có phước” hơn khách hàng của China Telecom ở Shenzhen. Ở đó, khách của China Telecom “lỡ” dùng VoIP đều bị ghi tên vào sổ bìa đen, bị bắt nộp phạt và cắt luôn đường nối mạng.

Khách hàng của VDC, các bạn còn chờ gì nữa? Hãy dùng quyền của người tiêu thụ, dùng những cơ hội đang có, vẫy tay chào tạm biệt VDC và tìm đến các nhà cung cấp dịch vụ internet biết tôn trọng quyền tự do tiếp cận, tự do khai thác, tự do sử dụng cũng như tự do giao lưu rộng rãi trên mạng internet. và các bạn đừng quên InSpeak (www.inspeak.com) cũng là một diễn đàn hội thoại có người Việt khắp nơi vào sinh hoạt.

Biết đâu sau khi đọc bài này, ban giám đốc VDC chẳng nhất trí, năng nổ phấn đấu để khắc phục mọi “sự cố kỹ thuật” vừa qua, cùng lúc giảm giá thuê bao và mời khách hàng cũ quay về cố quận cho xứng với lời tự giới thiệu “VDC cam kết tiếp tục thực hiện trách nhiệm với sứ mạng là ‘Đối tác tin cậy trong kỷ nguyên công nghệ thông tin’. Chúng tôi tin tưởng sẽ mang lại cho khách hàng của mình những lợi ích và giá trị cao nhất.”

Viết xong ngày 7 tháng 10, 2005


25 tháng 9, 2006: Trong khoảng 1 tháng (tháng 10/2005) hội thoại viên đã dùng một số kỹ thuật khác nhau trong ngành công nghệ thông tin để vào sinh hoạt tại Paltalk. Khoảng đầu tháng 11/2005, người Việt trong nước không còn bị khoá rào, chận cổng, đã vào sinh hoạt Paltalk bình thường như trước.


Copyright © 2006 DCVOnline
(http://www.danchimviet.com, 07/10/2006)

---

Chú thích:
(1): “Được thành lập từ năm 1989, trực thuộc Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam, Công ty Điện toán và truyền số liệu (VDC) là công ty hàng đầu trong lĩnh vực Internet, Truyền số liệu và Công nghệ thông tin tại Việt Nam.” Trích từ http://home.vnn.vn/vdc/
(2): http://www.fpt.com.vn/?page=54
(3): http://www.netnam.vn/aboutnn.htm
(4): http://www.saigonnet.vn/saigonnet/index.htm
(5): http://www.vietel.com.vn/gioithieu.aspx
(6): Verso Technologies, Inc. - 400 Galleria Parkway, Suite 200, Atlanta, GA 30339-3182, United States of America - http://www.verso.com/news/article.asp?ID=296
(7): Packeteer, Inc., 10201 N. De Anza Boulevard, Cupertino, CA 95014, United States, Phone: (408) 873-4400 - http://www.packeteer.com/company/news/pr.cfm?pr_ID=50623

Tháng 8 ở Đông Âu

Theo Economist 25/08/2006

Những bài học lịch sử: thành và bại

Nhớ về và viết lại quá khứ

Molotov ký hiệp ước không xâm lược 1939. Sau lưng là Ribbentrop và Stalin. Nguồn: en.wikipedia.org

Tháng 8, ở Đông Âu, đồng nghĩa với ngày kỷ niệm: hiệp ước Molotov-Ribbentrop 1939 chia vùng thuộc Nazi và khối theo ảnh hưởng của Xô-viết; xây tường Berlin năm 1961; Cuộc xâm lăng 1968 Liên Xô xoá tan mùa Xuân của Prague; Khai sinh phong trào Đoàn kết năm 1980, công đoàn đập cú trời giáng xuống chế độ cộng sản; cuộc đảo chính ở Nga năm 1991, nhóm bảo thủ nhốt Gorbachev để giữ lại Liên bang Sô-viết, cuối cùng lại đưa quyền cho Boris Yeltsin dẹp tiêu Liên Xô.

Ở đây, Đông Âu, những này lễ kỷ niệm là những ngày quan trọng, một mặt vì đó là những ngày đánh dấu những thay đổi sâu sắc của lịch sử và hiện tại của các quốc gia này, mặt khác ngày trước khi bàn đến những ngày kỷ niệm này vẫn còn là điều nguy hiểm, bất hợp pháp. Hôm nay ở Đông Âu hậu cộng sản, sự thật và chuyện hoang đường đang lẫn lộn tranh giành chỗ đứng và lịch sử lại một lần nữa đang bị ảnh hưởng của chính trị. Một số lễ kỷ niệm đang diễn lại với số tài tử khác: anh hùng nhiều hơn tội phạm; Một số khác vì những thất vọng, những ê chề đang bị cố tình quên lãng hay phải thanh minh, đính chính. Lịch sử của Đông Âu quả thực rất hỗn độn, và ngay cả những kỷ niệm tưng bừng nhộn nhịp vẫn để lại hậu vị đăng đắng.

Điều này rất thực tại Nga, ở đó người ta không chỉ vẫn hoài niệm, vẫn mơ về Liên bang Xô-viết mà còn mơ đến cả những người bảo vệ thành trì Sô-viết ít được mến mộ nhất. Cuộc thăm dò ý kiến mới nhất tại Nga cho thấy lần đầu đa số dân Nga có thiện cảm với nhóm bảo thủ hơn với khối người tự cho là dân chủ. Đây là điều khá ngạc nhiên, vì những người lãnh đạo cuộc đảo chánh tháng 8/1991 ở Nga rõ ràng là đám say rượu và chẳng có một ý niệm rõ rệt làm thế nào để giữ lại cơ chế Xô-viết. Nhưng những đường vẽ từ giới cầm đầu ở Moscow khiến mọi việc dễ hiểu hơn: Vladimir Putin, Tổng thống Nga, mô tả sự sụp đổ của Liên bang Xô-viết là “một bi kịch địa chính trị của thế kỷ”. Sự thất bại của cuộc đảo chánh vẫn là một này lễ chính thức ở Nga, mang tên có tính xoa dịu, “Ngày Cờ” (“Flag day”), và chỉ được ghi nhận bằng những hình thức không sôi nổi, ít gây xúc động nhất.

Ở Ba Lan cũng thế, các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy dân chúng ngày càng vỡ mộng với những chiến sĩ của cuộc đấu tranh vì dân chủ, trong trường hợp này là công đoàn Đoàn Kết. Điều này phản ảnh nỗi bi quan của người dân Ba Lan. Nhưng công đoàn Đoàn Kết vẫn được ưa chuộng với và rất phổ quát trong toàn bộ giới chính khách. Đây là điều trái ngược hẳn với những ngày đầu công đoàn Đoàn Kết thành hình, bị lãnh đạo cộng sản Ba Lan chống đối và sau cùng họ dùng Thiết quân luật để trấn áp công đoàn Đoàn Kết.

Ngày kỷ niệm công đoàn Đoàn Kết 25 tuổi ở Naklo, một tỉnh nhỏ tiêu biểu ở phía bắc Ba Lan, bắt đầu bằng buổi cầu nguyện, với bài giảng kích động tinh thần chống cộng trong chủ đề “sự tín nhiệm, lòng kỳ vọng”, theo đó là cuộc diễn hành đặt vòng hoa ở đài kỷ niệm. Trong số những người đặt vòng hoa tưởng niệm có cả đại diện của đảng cộng sản cũ, Liên hiệp Dân Chủ Cánh tả (SLD).

Đây là chỉ dấu một thay đổi rõ rệt. Những năm trước những người cộng sản cũ nguyền rủa những chính khách liên đới với công đoàn Đoàn kết không tiếc lời, thí dụ như Lech Walesa, Tổng thống Ba Lan từ 1990 đến 1995. Công bằng mà nói những người cộng sản cũ cũng đôi phần có lý tấn công chính sách xã hội của các chính khách liên hệ với công đoàn Đoàn Kết và kết án họ là một đám bất lực, suốt ngày cãi cọ. Bây giờ SLD vừa làm một cú lộn mèo ngoạn mục cho rằng họ chính thực là người thừa kế của công đoàn Đoàn Kết với luận điểm cho rằng phong trào Đoàn Kết chưa đạt được ước vọng công bằng xã hội, về lương nghỉ hưu, về nhà ở, và quyền lợi của công nhân không ai bảo vệ tốt hơn phe tả.

Wojciech Olejniczak, lãnh đạo SLD, lưỡi dài miệng dẻo (1974 - ). Nguồn: en.wikipedia.org

Không phải cộng sản đã một lần dùng mọi phương tiện đê hèn nhất để thủ tiêu công đoàn Đoàn Kết từ trứng nước hay sao? Câu hỏi cắc cớ của những người vận động phong trào Đoàn Kết được Wojciech Olejniczak, lãnh đạo dẻo miệng của SLD gạt ngay sang một bên, “Hồi đó tôi mới sáu tuổi”.

Tại Cộng hoà Czech, bản chính của sự kiện 1968 đang được đặt lại và soi xét dưới kính hiển vi. Dù khái niệm về cuộc thử nghiệm chính trị tuyệt vời — “Chủ nghĩa xã hội với bộ mặt con người” — bị xích xe tăng nghiền nát và được những nhà văn như Milan Kundera, Vaclav Havel tuyên dương ca ngợi đang bị hoài nghi. Một nhật báo Czech viết, sự kiện 1968 không phải là “thời điểm sao trời” mà là “hành lang mù”. Nó không phải chỉ đã thất bại. Vài trong số những người cộng sản-đổi mới lãnh đạo “Mùa Xuân của Prague” có quá khứ không ngửi được, họ là những tín đồ hồ hởi của Stalin. Và sự kiện 1968 lại càng không phải là một vinh quang của lòng dũng cảm. Sau một vài thái độ anh hùng trước cuộc xâm lăng của Liên Xô, người Czech chứng tỏ không thích thú đi làm kháng chiến kiểu Ba Lan ngay những năm sau đó.

Một số dân Czech bây giờ lại muốn quay lại mổ xẻ câu hỏi cắc cớ về chuyện đảng cộng sản cướp chính quyền năm 1948. Việc “Bình thường hoá” sau 1968, theo Jiri Hanak – viết cho tờ báo (cộng sản cũ) Pravo – đưa đến kết quả tha hoá đạo đức, nhân cách con người, truy bức, doạ nạt, sỉ nhục, đàn áp tinh thần người dân đến nhục nhã”. Nhưng sự kiện 1948 còn thê thảm hơn nhiều: “hàng trăm vụ tử hình chính trị, tiêu diệt tư nông, tiêu diệt tinh thần kinh doanh, tiêu diệt tiểu tư sản, một cuộc tấn công hệ thống vào nền văn hoá và biến Czechoslovakia thành vệ tinh ngoan ngoãn của Liên Xô”. Dù cuộc cướp quyền năm 1948 là bất hợp pháp, đảng cộng sản được quần chúng ủng hộ, và không thiếu gì người cộng tác với đảng trong những thập niên sau đó.

Nga đã xin lỗi đủ rồi! Putin trong ngày lễ kỷ niệm 60 năm chiến thắng Nazi (Công trường Đỏ, 9/5/2005). Nguồn: china.org.cn

Thay chi tiết để làm các huyền thoại hấp dẫn hơn đưa đến kết quả khập khiễng, không ăn khớp với nhau. Trong cộng đồng Liên Âu, những khác biệt đấy có thể phân biệt một cách tế nhị. Đức vẫn xem việc đuổi 10 triệu người khỏi cựu Sudetenland ở Czechoslovakia, East Prussia và Silesia sau chiến tranh thế giới thứ hai là hành động bất công và tàn bạo. Những tranh cãi thế này cứ âm ỉ, thỉnh thoảng lại bùng nổ, nhưng không làm hại đến quan hệ ngoại giao bình thường. Từ lâu Đức không còn chờ đợi được bồi thường hay lời xin lỗi, và không còn là điều đáng quan tâm khi chỉ có vài chính khách Đông Âu cho rằng đây là việc cần bàn thảo.

Bên ngoài cộng đồng Liên Âu, đặc biệt với Nga, cuộc cãi vã còn tệ hơn và ngày càng lớn tiếng hơn. Chỉ dấu rõ nhất nằm ở cuộc liên hoan mới đây mừng chiến thắng Nazi tại Moscow. Đa số dân Đông Âu cho rằng buổi liên hoan này đã bị nhóm suy tôn Sô-viết phỗng tay trên, cố tình gôm tẩy, và bôi mờ tội ác của Stalin ra khỏi toàn cảnh lịch sử. Người Nga lại cho rằng nói thế là lý sự cùn, là nguỵ biện. Những năm sắp đến (1) sẽ cho mọi người nhiều cơ hội chứng nghiệm vị trí và ứng xử khó thuyết phục của nước Nga. Luận điệu của Kremlin là Nga đã xin lỗi đủ rồi cho những tội ác trong quá khứ của Liên Xô. Tất cả các quốc gia khác trong cựu đế quốc (Liên Xô) lại nghĩ Nga chưa đi được bước đầu tiên để xin lỗi.

Bàng bạc đâu đây, trong những bài học lịch sử cận đại Đông Âu dường như có những kinh nghiệm quý giá mà người đang tranh đấu có thể rút tỉa, chiêm nghiệm và ứng dụng ngay trong cuộc vận động dân chủ ở Việt Nam hôm nay.


Copyright © 2006 DCVOnline
(http://www.danchimviet.com, 23/08/2006)

---

(1) • 2006, 50 năm đánh dấu ngày Liên Xô đè bẹp cuộc nổi dậy tháng 10/1956 ở Hungary: hàng ngàn người chết, hàng trăm ngàn người tị nạn.
• 2007, 60 năm đánh dấu ngày cộng sản cướp chính quyền ở Romania, Bulgaria năm 1947 đưa đến hệ quả vài thập niên dưới ách độc tài, bị cô lập, tụt hậu.
• 2008, 60 năm đánh dấu ngày cộng sản cướp chính quyền ở Czechslovakia, Poland, Hungary 1948, hệ quả là vài thập niên dưới ách độc tài, bị cô lập, tụt hậu.
• 2008, tháng 8, 40 năm đánh dấu cuộc xâm lăng (1968) của Liên Sô vào Czechslovakia
• 2009, Trung Âu và vùng Balkans: ghi dấu 20 năm chế độ cộng sản sụp đổ (từ 1989) đưa đến Tự do, Dân chủ, Tư bản
• 2009, cả Đông Âu đánh dấu 70 năm hiệp ước Molotov-Ribbentrop 1939 chia cắt vùng ảnh hưởng
• 2010, tháng 8, 30 năm công đoàn Đoàn Kết
• 2011, 20 năm Xô-viết sụp đổ (1991)

Giảm nạo thai, bớt ly hôn: Phát kiến XHCN (mới)

Nhà nước CHXHCN Việt Nam vừa đưa một phát kiến mới nhằm giải quyết nạn phá thai và tỉ số ly hôn đang tăng nhanh, cùng nạn mại dâm đang tràn lan trong nước bằng cách mở trang web về sex. Theo Reuteurs cho biết, dân Việt Nam từ nay sẽ có nguồn hợp pháp để hạ tải những phim làm tình lành mạnh, có tính giáo dục.

Khuất Thu Hồng (Cử nhân Tâm lý, Moscow State University, Russia; TS Xã hội học, Institute of Sociology, Hanoi Nguồn: vietnamnet.vn

Hiện nay nhà cầm quyền Hà Nội rất quan tâm đến các trang web có tác hại tiêu cực đến xã hội và dân chúng Việt Nam nên gần đây đã ra lệnh cho tất cả dịch vụ internet phải cài đặt nhu liệu lọc những phim ảnh có tính khiêu dâm. Cùng lúc số phá thai ở Việt Nam đang đứng hàng vô địch thế giới – đa phần vì thanh niên nam nữ thiếu hiểu biết về sinh lý và cách ngừa thai – với tỉ số 1,5 triệu ca mỗi năm cho cả dân số khoảng 83 triệu người.

Theo Khuất Thu Hồng, đồng viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển xã hội cho biết, những thông tin, hình ảnh được đăng tải trên trang mạng tình dục sẽ là những thông tin và hình ảnh lành mạnh mang tính giáo dục cao. Hồng nhấn mạnh, hình ảnh nhà nước XHCN cung cấp qua mạng chỉ mang tính “giáo dục”; như thế trong tương lai không xa thanh thiếu niên Việt Nam sẽ tha hồ xem và học cách chụp bao cao su vào quả chuối, hay một vài hình ảnh giáo dục tương tự.

Bà đồng viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển xã hội cho biết thêm, website tình dục là một phần của là dự án “Nâng cao năng lực nghiên cứu tình dục và sức khỏe tình dục ở Việt Nam” vì người dân trong nước hiện còn rất thiếu thông tin về văn hoá tình dục. Nhà nước đã bắt đầu nói tới dự án này từ năm 2002, nhưng đến nay vẫn còn trong quá trình chuẩn bị.

Tập huấn chụp bao cao su vào quả chuối Nguồn: media.collegepublisher.com

Trong thời gian chờ đợi dự án lên khung, hoàn tất, hơn nửa dân số Việt Nam dưới 25 tuổi vẫn chưa được đọc 3.000 đầu sách về sức khoẻ sinh sản và sức khoẻ tình dục ở thư viện CD-ROM của Viện nghiên cứu phát triển xã hội thì họ đi đâu để học hỏi, tìm hiểu? Đến nay dự án website sex của bà Viện trưởng vẫn đang ở giai đoạn chuẩn bị thì làm sao trách được thanh niên thiếu nữ Việt Nam thiếu kiến thức nên ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, suy giảm hạnh phúc, mất tình yêu đôi lứa, nhạt tình yêu vợ chồng. Hiện tượng ly hôn, cặp bồ, sang Cambodia bán dâm, lấy chồng nước ngoài, bệnh da liễu, HIV/AIDS có xu hướng tăng một phần vì sự thiếu kiến thức về tình dục vì chưa xem website sex của nhà nước, chưa được đọc tài liệu về sức khoẻ sinh sản và tình dục, theo bà Viện trưởng.

Học mở bao cao su Nguồn: coolbuddy.com

Lý giải theo bà Thu Hồng, khi nào website sex của bà mở toang trên mạng (đây lại là một câu hỏi khác) thì các hiện tượng tiêu cực kể trên có chiều đi xuống? Lúc đó nhà nước CHXHCNVN đã hoàn chỉnh đường dẫn điện và đặt vệ tinh thông tin đưa internet cao tốc đến khắp các vùng sâu vùng xa hay chưa? Hoặc giả nhà cầm quyền Hà Nội nghĩ là dân miền núi và nông dân ruộng rẫy xa xôi không cần biết về sinh hoạt tình dục, sức khoẻ sinh sản, tai hoạ HIV/AIDS từ việc bán dâm (ở các thành phố lớn hay những vùng bên bên kia biên giới Tây Nam và Bắc)? Không lẽ − nếu muốn cuộc sống phòng the thêm hưng phấn và hoành tráng, tránh ly hôn, không bị AIDS, khỏi nạo thai,… − cả nước phải đi ra Hà Nội, đến khu đô thị Trung Hoà Nhân Chính đọc sách của Viện nghiên cứu phát triển xã hội?

Đảng ta là đạo đức, là văn minh
Là thống nhất, độc lập, là hòa bình, ấm no.

Đó là thơ ông Hồ đọc oang oang trong ngày kỷ niệm 30 năm thành lập đảng CSVN (5/1/1960) để ca ngợi bản chất cách mạng và văn hóa, về sức mạnh của tinh thần, trí tuệ, văn hóa của Đảng, mục tiêu và thành tựu mà Đảng của ông ấy lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Phải thành khẩn khai báo ngay, người viết không phải họ Đổ tên Thừa, và cũng không phải là “nhà” hay “lầu” thâm cứu xã hội, nhưng e rằng cái “Văn hóa Đảng−văn hóa Hồ Chí Minh” và cái khẩu hiệu “Đảng ta: đạo đức trí tuệ văn minh” dường như nó liên hệ mật thiết làm sao ấy với những tiêu cực xã hội Việt Nam ở đầu thế kỷ thứ 21 này.

Từ ngày có Đảng đến ngày ông Hồ sính hai câu thơ trên là 30 năm; từ ngày đất nước nối liền đến nay cũng đà 31 năm, vẫn những cái văn hoá, đạo đức và khẩu hiệu thổ tả ấy hoà điệu với những kỷ lục vô địch nạo thai, chỉ số ngoại tình cặp bồ, HIV/AIDS, xuất cảng đĩ sang biên giới, lấy chồng Đài Loan, Singapore, Hàn Quốc có chiều phát triển nhanh. Xin phép đề nghị, bà Viện trưởng lại xin tiền bọn tư bản (IRDC, đại học Western Ontario của Canada, hay UNDP của Liên Hợp Quốc chẳng hạn) để nghiên cứu xem cái “Văn hóa Đảng−văn hóa Hồ Chí Minh” và những tiêu cực xã hội bà định chữa trị hay dán băng tạm bằng website sex có hệ số tương quan lớn cỡ nào.

Theo báo Gia Đình Xã Hội, vì muốn tìm thông tin, học hỏi thêm về sức khoẻ tình dục, thanh niên thiếu nữ Việt Nam “vô tình” vào các trang mạng có nội dung dung tục, kích dâm hơn là về quan hệ tình dục lành mạnh.

Chính vì thế nên bà Viện trưởng cho rằng việc ra đời một website tình dục “quốc doanh” là rất cần thiết trong tình hình hiện nay.

Chuyển tải thông tin đển sát với quần chúng là điều cần, là việc tốt. Nhưng e rằng khả năng thành công trong việc giảm tỉ số ly hôn, nạo thai, mại dâm, AIDS, và những tệ trạng khác trong phạm trù sức khoẻ tình dục và hạnh phúc gia đình bằng một website, một thư viện về sex lớn không kém khả năng đảng CSVN trả lại quyền lãnh đạo đất nước cho dân để phát triển một Việt Nam thực sự dân chủ phú cường. Cả hai việc này sẽ không xảy ra.

Không phải chỉ có website tình dục, thư viện về sức khoẻ sinh sản mới rất cần thiết. Tháo gỡ mọi loại thông tin đang bị bưng bít (sex, chính trị, xã hội, v.v…) là điều kiện cần (dù chưa phải là đủ) và chỉ là bước đầu cho sự phát triển xã hội dân sự Việt nam ở thứ kỷ 21.

Sex cũng như Dân chủ: chỉ tốt khi có sự hưởng ứng tham dự (Đa nguyên tốt hơn độc đảng) Nguồn: andreageyer.info

Mới đây Bộ Văn hóa Thông tin và Bộ Bưu chính Viễn thông yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet (ISP) phải cài đặt phần mềm quản lý các đại lý Internet công cộng. Thời hạn cuối cùng là ngày 1/8/2006.

Khi Việt Nam vẫn còn một nhà nước và một đảng CS kiên định chính sách độc đảng, độc tài “quản lý và lãnh đạo” hơn 600 tờ báo, đài truyền hình truyền thanh cùng lúc ngăn chận, bưng bít, kiểm soát mọi loại thông tin khác thì nhân dân Việt Nam chắc chắc sẽ tiếp tục “vô tình” tìm nghe và đọc thông tin của RFI, BBC, RFA, SBS… của Đàn Chim Việt − ở báo, ở đài nước ngoài − mọi nơi khác trên thế giới đảng CSVN không kiểm soát được.

Đợi website sex của bà Viện trưởng (nhưng xin phép không nín thở).


Copyright © 2006 DCVOnline
(http://www.danchimviet.com, 27/07/2006)

Cuộc chiến công khai

Kay Johnson – Trà Mi lược dịch

Hà Nội dùng đòn hội chợ đánh người không cùng chính kiến

Hôm 8 tháng 2, khi công an gõ cửa nhà, luật sư Đài ngỡ rằng mình sẽ lại đi làm việc bình thường với an ninh khu vực. Ông đã quá quen thuộc với những kỳ tra hỏi, truy bức như thế vì đã hơn chục lần bị công an mời đi thẩm vấn vì tổ chức những khoá hội thảo về dân chủ, mà nhà nước cho là nguy hại đến nền an ninh quốc gia. Nhưng lần này khác. Đài bị điệu ra trước Uỷ ban Nhân dân khu vực, với đám đông khoảng 200 người đang xầm xì chờ đợi để đấu tố những “tội ác” với xã hội của ông. Từng người một, đa số là người có tuổi, đên trước máy vi âm phát biểu — có khi rất nóng giận. “Hắn tuyên truyền thông tin sai sự thật, tiêu cực về nước Việt Nam,” một ông cụ nói như thế trên đoạn phim chiếu lại trên đài truyền hình toàn quốc sau đó. Một người khác, theo lời Đài kể, tuyên bố rằng ông ta đã giận đến nỗi không còn kiểm soát được lời nhục mạ kẻ “phản bội” và xông về hướng ông Đài hô lớn “Tôi giận lắm rồi, Tôi muốn bóp cổ hắn!” Công an phải kéo ông ta lại và trao máy vi âm cho người khác (đấu tố – TM).

Chuyện của Đài nghe qua như chuyện ngày xưa, thời Đảng Cộnng sản kiểm soát tất cả mọi sinh hoạt hàng ngày của người dân và “đấu tố” là đòn chợ đảng cộng sản dùng để răn đe những người không cùng chính kiến. Hơn chục người bất đồng chính kiến đã bi bắt giam hay đã phải trốn ra nước ngoài – đây là cuộc đàn áp dân chủ ngang ngược, bẩn thỉu nhất từ hai mươi năm qua. Bốn trong nhừng người không cùng chính kiến đã nếm mùi “đấu tố”, bị đưa ra nhục mạ trước công chúng. “Họ muốn doạ nạt chúng tôi; Họ dùng dân và hàng xóm làm mất mặt chúng tôi để không phải dùng đến toà án.” Không phải đưa ra toà án là việc ngoài giới hạn. Chẳng bao lâu sau khi trả lời phỏng vấn với TIME hôm giữa tháng 2, kể lại cuộc đấu tố, Đài đã bi bắt giam; và đến 11 tháng 5 thi ông bị tuyên án 5 năm tù về tội “tuyên truyền chống lại nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

“Dân chủ kiểu Việt Nam” một đảng toàn trị là cơ chế bảo đảm giàu mạnh và ổn định.
Đây là cách chúng tôi thực thi dân chủ...” – nhà nước và đảng CSVN
Nguồn: AP/Kyodo News

Xét rằng trong những thập niên trước nhà nước Việt Nam thường xét xử người đối lập một cách kín đáo, đợt tấn công đàn áp ào ạt bắt giam vừa rồi hoàn toàn khác hẳn. Quả thực, nhà nước Việt Nam nâng cấp đàn áp để đối phó với cao trào dân chủ, lần đâu tiên giới truyền thông của chính quyền đã phải lên tiếng. Ký giả, phóng viên trong và ngoài nước được phép tham dự các phiên xử và báo chí nhà nước cũng đăng tải hàng loạt bài bôi bác những người không cùng chính kiến. Sự thay đổi chiến lược này phản ảnh phần nào sự đổi thay đang xảy ra tại Việt Nam. Gần 60% của 85 triệu người dân dưới 30 tuổi; Mỗi ngày họ càng hiểu biết hơn về truyền thông qua internet, háo hức tham gia vào cộng đồng thế giới và có khả năng truy cập thông tin từ thế giới bên ngoài. Hoàn toàn vô ích nếu nhà nước Việt Nam cố giấu diếm những vụ đàn áp người đối lập vì trước hay sau dân chúng sẽ tìm được đây đủ thông tin, theo Martin Gainsborough, một nhà khoa học chính trị và thành thạo về Việt Nam tại đại học Bristol (UK). Thay vào đó, Gainsborough nói, nhà nước Việt Nam “liên tục nhắc nhớ quần chúng những người (đối lập) đó thuộc hạng hết thuốc chữa. Hà Nội muốn tách những người bất đồng chính kiến ra khỏi đại đa số quần chúng.” Thông điệp của nhà nước Việt Nam là: Những người hoạt động dân chủ là tội phạm, không phải là người bất đồng chính kiến — và họ đang đe doa sự ổn định tại Việt Nam.

Tuy thế, cùng lúc, quan chức nhà nước đang ráo riết thuyết phục cả nước là cơ chế của họ ngày càng cởi mở và dân chủ. Hà Nội dự kiến sẽ công bố kết quả kỳ bầu cử Quốc hội hôm 20 tháng 5 vừa qua vào ngày 28 tháng này. Cuộc bầu cử mà họ đã kèn trống ồn ào cho là một sinh hoạt dân chủ vì Hà Nội đã khuyến khích một số ứng cử viên (đã được sàng lọc) “tự ra ứng cử”. Hôm tháng 2, 2007 Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tham gia chương trình hội thoại trực tuyến, lần đầu trong lịch sử, trả lời các câu hỏi của dân chúng về kinh tế cũng như kiểm duyệt báo chí. Cùng lúc đó các bộ phận thông tin tuyên truyền của Hà Nội viết bài tràng giang đại hải chỉ trích “dân chủ phương tây” là hỗn độn và làm suy yếu đất nước, cùng lúc hô hoán “dân chủ kiểu Việt Nam” một đảng toàn trị là cơ chế bảo đảm giàu mạnh và ổn định. “Họ nói, ‘Đây là cách chúng tôi thực thi dân chủ’... và là đó là điều để hãnh diện,” Gainsborough cho hay như thế. Trước khi bị bắt giam, Đài đã nói với TIME ông đã gặp rất nhiều người ở thế hệ trẻ, đang khao khát thấy thay đổi dân chủ, chắc chắn họ không đồng ý với nhận định của Hà Nội. Ông Đài cũng nêu rõ sự kiện đa số những người tham dự cuộc đấu tố ông là những người đã quá 60, nhiều người trong đó là cựu chiến binh thời “chiến tranh Mỹ”. Đài nói, “Sở dĩ nhà nước không mời giới trẻ tham dự (đấu tố) vì ngại sẽ bị họ cười vào mặt.”

Việt Nam là nước lạc quan hàng nhất ở ĐNA,
 với 74% người dân thấy hạnh phúc, 89% sẵn sành chiến đấu cho VN
Nguồn: Gallup International (Press Release 2014-12-30)

Thế nhưng khi cuộc đàn áp dân chủ đang bị cả thế giới lên án thì người trong nước xem như không có gì ghê gớm lắm. Hiện nay đời sống đã khá tốt hơn xưa cho đa số người dân: nền kinh tế tăng trưởng hơn 7% hàng năm suốt 10 năm vừa qua, đứng thứ nhì châu Á, chỉ thua phát triển ở Trung Quốc và việc gia nhập WTO năm nay còn kéo thêm một số đầu tư lớn vào trong nước. Cuộc thăm dò quốc tế của Gallup năm 2006 xếp Việt Nam là nước lạc quan hàng nhất trong 4 năm liên tiếp, với 94% người thành thị dự đoán đời sống sẽ khả quan hơn nữa trong năm 2007. Khi Nhà nước Việt Nam cứ tiếp tục đem lại tăng trưởng kinh tế lành mạnh, “sẽ chẳng khi nào có cách mạng tại Việt Nam.” – Đó là quan điểm của Carl Thayer, một nhà khoa học chính trị tại Viện Quốc Phòng Úc, và cũng là người quan sát và thành thạo tình hình Việt Nam suốt 30 năm qua. Tuy người dân Việt Nam có thể kiếm ra tiền, đi bầu và ngay cả nói chuyện trực tuyến với Thủ tướng, đặt vấn đề động đến phạm trù quyền lực của Đảng cộng sản là đi vào tù. Và những ai làm như thế sẽ phải đối diện với đám đấu tố hung hãn.

© 2007 DCVOnline
(http://www.danchimviet.com, 30/05/2007)

---

Nguồn: Vietnam's War on Dissent Goes Public, By Kay Johnson/Hanoi, TIME in partnership with CNN, May 28, 2007

Việt Nam đổi mới giàu mạnh

Trà Mi

Trước một quốc gia với chế độ chính trị – độc đảng độc tài chuyên chính – như Việt Nam hiện nay, suy nghĩ, cách nhìn và động thái đối với Việt Nam của người trong và ngoài nước (kể cả người ngoại quốc) lại rất không giống nhau. Xin được giới thiệu với bạn đọc một tập hợp nhỏ, không hẳn là tiêu biểu, một số những quan điểm, suy nghĩ, hành động và cách nhìn đó.